Shloka 7

मन्वन्तर-क्रमः (अतीत-सप्तमन्वन्तराः) तथा मन्वन्तरावताराः

Devanagari script

षड् एते मनवो ऽतीताः साम्प्रतं तु रवेः सुतः वैवस्वतो ऽयं यस्यैतत् सप्तमं वर्तते ऽन्तरम्

Transliteration

ṣaḍ ete manavo 'tītāḥ sāmprataṃ tu raveḥ sutaḥ vaivasvato 'yaṃ yasyaitat saptamaṃ vartate 'ntaram

Translation

Seis Manus já se foram. Agora, na era presente, preside o filho do Sol, Vaivasvata Manu; e este seu período é o sétimo Manvantara em curso.

Word by Word

• षट्: six
• षट्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (संख्याशब्द; प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्द; पुल्लिङ्गे प्रथमा बहुवचनस्य विशेषणम् (indeclinable-like numeral; qualifying manavaḥ)

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• मनवः: Manus
• मनवः: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अतीताः: gone/past
• अतीताः: Predicate adjective (विशेष्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति + √इ (धातु) → अतीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एते मनवः इत्यस्य विशेषणम्

• साम्प्रतम्: at present
• साम्प्रतम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रत (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (at present)

• तु: but/now
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विभेदसूचक (but/indeed)

• रवेः: of the Sun (Ravi)
• रवेः: Shashthi-sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सुतः: son
• सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वैवस्वतः: Vaivasvata (Manu)
• वैवस्वतः: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वैवस्वत (प्रातिपदिक; विवस्वत्-अपत्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मनोर्नाम

• अयम्: this (one)
• अयम्: Apposition/Deixis (निर्देश)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• यस्य: whose/of whom
• यस्य: Shashthi-sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• एतत्: this
• एतत्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र 'अन्तरम्' इत्यस्य विशेषणम्

• सप्तमम्: seventh
• सप्तमम्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'अन्तरम्' इत्यस्य विशेषणम्

• वर्तते: is occurring/continues
• वर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• अन्तरम्: (Manu-)period/interval (manvantara)
• अन्तरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मन्वन्तरवाचक

Speaker

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Characters & Entities

• Manu
• Vaivasvata Manu
• Ravi (Sun)
• Vivasvān (implied)

FAQs

What is the significance of the seventh Manvantara in the Vishnu Purana?

This verse identifies the current cosmic era as the seventh Manvantara, ruled by Vaivasvata Manu, establishing where we are situated within the Vishnu Purana’s time-cycle framework.

How does Sage Parāśara explain the Manvantara cycle here?

Parāśara frames history as a sequence of Manu-led periods: six have elapsed, and the present administration belongs to Vaivasvata, marking the seventh interval now in progress.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

Even when not named in the verse, the Manvantara structure functions as Vishnu’s ordered governance of time—cosmic continuity and dharma unfold through these divinely sustained eras.