Shloka 41

लोकसंस्थानम्, ग्रहदूरी-प्रमाणम्, ब्रह्माण्डावरणानि, विष्णोः जगत्कारणत्वम्

Devanagari script

तद् ब्रह्म तत् परं धाम सदसत्परमं पदम् यस्य सर्वम् अभेदेन जगद् एतच् चराचरम्

Transliteration

tad brahma tat paraṃ dhāma sadasatparamaṃ padam yasya sarvam abhedena jagad etac carācaram

Translation

Isso é Brahman; isso é a morada suprema—o estado mais elevado, além do manifesto e do não manifesto. Nele, sem qualquer divisão, este universo inteiro—móvel e imóvel—existe como um só.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• ब्रह्म: Brahman
• ब्रह्म: Samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (धाम/पदम्)

• धाम: abode, splendor
• धाम: Samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dhāman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सत्-असत्-परमम्: beyond being and non-being
• सत्-असत्-परमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sat (प्रातिपदिक) + asat (प्रातिपदिक) + parama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः (सदसतोः परम्) विशेषणम् (पदम्)

• पदम्: state, position, goal
• पदम्: Samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अभेदेन: without difference, non-differently
• अभेदेन: Karaṇa/Prakāra (Instrument/Mode/करण)
• Type: Noun
• Root: abheda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/प्रकारवाचक

• जगत्: the universe
• जगत्: Samānādhikaraṇa (Apposition to सर्वम्)
• Type: Noun
• Root: jagat (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (जगत्)

• चर-अचरम्: moving and unmoving
• चर-अचरम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: cara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चरं च अचरं च) विशेषणम् (जगत्)

Speaker

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

Characters & Entities

• Vishnu
• Brahman

FAQs

What is the significance of 'sat and asat' in this Vishnu Purana verse?

It marks Vishnu as transcending both the manifest (sat) and the unmanifest (asat), indicating a reality beyond all conditioned states of existence.

How does Sage Parāśara explain non-difference (abheda) here?

Parāśara states that the entire moving and unmoving cosmos exists in the Supreme without division—emphasizing unity of the universe in Vishnu as its ground and inner reality.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

Vishnu is presented as Para Brahman and the highest abode, the one in whom the whole cosmos is contained and sustained—central to Vaishnava Vedanta’s view of the Supreme.