Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

सर्गभेदाः — अविद्या, स्रोतोभेदाः, नव सर्गाः, देवासुरादिसृष्टिः, वेद-यज्ञप्रादुर्भावः

तत् ससर्ज तदा ब्रह्मा भगवान् आदिकृद् विभुः तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

tat sasarja tadā brahmā bhagavān ādikṛd vibhuḥ teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāksṛṣṭyāṃ pratipedire tāny eva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ

Então Brahmā—o Senhor bendito, artífice primordial e soberano que tudo permeia—os fez surgir. E quaisquer karmas que haviam assumido na criação anterior, essas mesmas inclinações retomam, sendo criados repetidas vezes.

तत्that (all this)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ससर्जcreated
ससर्ज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्ष-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Kala-Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भगवान्the blessed/lordly
भगवान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आदिकृत्the first creator
आदिकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआदि + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आदि + कृत्)
विभुःthe all-pervading/mighty
विभुः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
येwhich (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (सम्बन्ध-निर्देशक)
यानिwhich (those)
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (सम्बन्ध-निर्देशक)
कर्माणिactions/deeds
कर्माणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
प्राक्सृष्ट्याम्in the previous creation
प्राक्सृष्ट्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राक् + सृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (प्राक् + सृष्टि)
प्रतिपेदिरेthey obtained/entered upon
प्रतिपेदिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रतिपद् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्ष-भूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तानिthose (same)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
एवindeed/same
एव:
Sambandha/Particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
प्रतिपद्यन्तेthey attain/enter upon
प्रतिपद्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रतिपद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सृज्यमानाःbeing created
सृज्यमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kala-Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kala-Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

Sage Parāśara (speaking to Maitreya)

B
Brahmā
K
Karma
C
Cycle of creation (Sarga/Pratisarga)

FAQs

This verse states that creation recurs in cycles, and beings re-enter existence repeatedly, carrying forward the karmic patterns formed in prior cycles.

Parāśara explains that when Brahmā creates again, beings do not begin as blank slates; they resume the very karmas and dispositions they had previously undertaken.

While Brahmā performs the act of creation, the Purāṇic framework places this within Vishnu’s supreme governance—cosmic recurrence and karmic order operate under the higher sovereignty of the Supreme Reality.