Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

प्रह्लादस्य विष्णुमयता, विष्णोः दर्शनं, वरदानं, तथा चरितश्रवण-फलम्

तं पिता मूर्ध्न्य् उपाघ्राय परिष्वज्य च पीडितम् जीवसीत्य् आह वत्सेति बाष्पार्द्रनयनो द्विज

taṃ pitā mūrdhny upāghrāya pariṣvajya ca pīḍitam jīvasīty āha vatseti bāṣpārdranayano dvija

Ó brāhmana, o pai, com os olhos úmidos de lágrimas, aspirou o topo da cabeça do filho e o apertou num abraço; vendo-o abatido pelo sofrimento, clamou: “Estás vivo! Meu filho, estás vivo!”

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पिताthe father
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
उपाघ्रायhaving smelled/kissed (by smelling)
उपाघ्राय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootघ्रा (धातु) + उप (उपसर्ग)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootस्वज् (धातु) + परि (उपसर्ग)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पीडितम्afflicted; distressed
पीडितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘पीडित’; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (agreeing with ‘तम्’)
जीवसिyou live/are alive
जीवसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative particle)
आहsaid
आह:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वत्सO child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
बाष्पार्द्रनयनःwith eyes wet with tears
बाष्पार्द्रनयनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाष्प+आर्द्र+नयन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (बाष्पेण आर्द्राणि नयनानि यस्य)
द्विजO brāhmaṇa (twice-born)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Sage Parāśara (narrating to Maitreya; addressing him as dvija)

F
Father
S
Son
D
Dvija (Maitreya/Brāhmaṇa addressee)

FAQs

It marks the restoration of relationship and life after suffering—an emotional pivot used in dynastic narratives to highlight providence and the resilience of dharma.

By focusing on the visible signs of affliction and the astonished relief—“You live!”—Parāśara presents survival as a turning point that invites gratitude and renewed duty.

Even when Vishnu is not named, the Purana’s worldview implies life is upheld by the Supreme as the indwelling sustainer; the reunion underscores divine order operating through human events.