HomeUpanishadsYogatattvaVerse 19
Previous Verse
Next Verse

Verse 19

Yogatattva

ज्ञातं येन निजं रूपं कैवल्यं परमं पदम् । निष्कलं निर्मलं साक्षात् सच्चिदानन्दरूपकम् ॥

उत्पत्तिस्थितिसंहारस्फूर्तिज्ञानविवर्जितम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम् अथ योगं ब्रवीमि ते ॥

योगो हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्रयोगो लयश्चैव हठोऽसौ राजयोगतः ॥

ज्ञातम् । येन । निजम् । रूपम् । कैवल्यम् । परमम् । पदम् । निष्कलम् । निर्मलम् । साक्षात् । सत्-चित्-आनन्द-रूपकम् ।

उत्पत्ति-स्थिति-संहार-स्फूर्ति-ज्ञान-विवर्जितम् । एतत् । ज्ञानम् । इति । प्रोक्तम् । अथ । योगम् । ब्रवीमि । ते ।

योगः । हि । बहुधा । ब्रह्मन् । भिद्यते । व्यवहारतः । मन्त्र-योगः । लयः । च । एव । हठः । असौ । राज-योगतः ।

jñātaṃ yena nijaṃ rūpaṃ kaivalyaṃ paramaṃ padam | niṣkalaṃ nirmalaṃ sākṣāt saccidānandarūpakam ||

utpattisthitisaṃhārasphūrtijñānavivarjitam | etaj jñānam iti proktam atha yogaṃ bravīmi te ||

yogo hi bahudhā brahman bhidyate vyavahārataḥ | mantrayogo layaś caiva haṭho’sau rājayogataḥ ||

Aquilo pelo qual se conhece a própria forma essencial — kaivalya, o supremo estado — (que é) sem partes, imaculado, realizado diretamente, da natureza de Ser-Consciência-Beatitude. Livre das noções de nascimento, permanência, dissolução, manifestação e do conhecer objetificante — isto é declarado como “conhecimento”. Agora te falarei de yoga. Pois o yoga, ó brâmane, divide-se de muitos modos no uso prático: mantra-yoga, laya(-yoga), haṭha(-yoga) e rāja-yoga.

That by which one knows one’s own essential form—kaivalya, the supreme state—(which is) partless, stainless, directly (realized), of the nature of being-consciousness-bliss. Devoid of (the notions of) origination, continuance, dissolution, manifestation, and (objectifying) cognition—this is declared to be ‘knowledge’. Now I shall tell you of yoga. For yoga, O Brahmin, is divided in many ways in practical usage: mantra-yoga, laya(-yoga), haṭha(-yoga), and rāja-yoga.

Atman–Brahman identity; Kaivalya/Moksha; Nirvikalpa (non-objectifying) knowledgeMahavakya: Supports the purport of ‘tat tvam asi’ and ‘ahaṃ brahmāsmi’ by defining liberating knowledge as direct recognition of one’s own svarūpa as sat-cit-ānanda, beyond objectifying cognition.Krishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)