Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Rishi: Yajus-prayoga tradition
Devata: Indra (in the taking-formula); Soma as identified substance
Chandas: Yajus with embedded ṛc-like hemistich

अ॒पाᳪ रस॒मुद्व॑यस॒ᳪ सूर्ये॒ सन्त॑ᳪ स॒माहि॑तम् । अ॒पाᳪ रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं वो॑ गृह्णाम्युत्त॒ममु॑पया॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम्

apā́ṃ rásam úd vayasáṃ sū́rye sántam samā́hitam | apā́ṃ rásasya yó rásaḥ táṃ vo gr̥hṇāmy uttamáṃ upayā́magṛhīto ’sī́ndrāya tvā júṣṭaṃ gr̥hṇāmy eṣá te yónir índrāya tvā júṣṭatamam

A essência das águas, extraída, permanecendo no sol, concentrada: da essência das águas — a essência que houver —, essa, a mais alta, eu a tomo para vós. Tomado com o Upayāma, eu te tomo: para Indra, agradável; este é o teu seio — para Indra, o mais agradável.

अपाम् । रसम् । उद्वयसम् । सूर्ये । सन्तम् । समा-हितम् । अपाम् । रसस्य । यः । रसः । तम् । वः । गृह्णामि । उत्तमम् । उपयाम-गृहीतः । असि । इन्द्राय । त्वा । जुष्टम् । गृह्णामि । एषः । ते । योनिः । इन्द्राय । त्वा । जुष्ट-तमम् ।

अ॒पाम्of the waters
अ॒पाम्:
सम्बन्ध (Genitive) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) → अपाम्
रसम्sap/essence
रसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
उद्वयसम्rising/upward-moving
उद्वयसम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + वयस् (प्रातिपदिक) → उद्वयस्
सूर्येin the Sun
सूर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
सन्तम्being/existing
सन्तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective (present participle)
Root√अस् (सत्-प्रातिपदिक)
समाहितम्collected/placed together
समाहितम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootसम् + आ + √धा (क्त)
अ॒पाम्of the waters
अ॒पाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) → अपाम्
रसस्यof the essence
रसस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
यःwhich/who
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रसःessence
रसः:
कर्तृ/विधेय-नाम
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
तम्that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःfor you (pl.)
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for you all)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गृह्णामिI take/receive
गृह्णामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√ग्रह्
उत्तमम्best/supreme
उत्तमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
उपयामगृहीतःtaken with the upayāma (formula/holding)
उपयामगृहीतः:
कर्तृ/विधेय-विशेषण (ritual status)
TypeAdjective (ritual technical)
Rootउप-याम-गृहीत (प्रातिपदिक; याम = ‘restraining/holding’, गृहीत = √ग्रह् क्त)
सिyou are
सि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस्
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
जुष्टम्pleasing/approved
जुष्टम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√जुष् (क्त)
गृह्णामिI take
गृह्णामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√ग्रह्
एषःthis
एषः:
कर्तृ/विधेय-निर्देश
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb/source/seat
योनिः:
कर्तृ/विधेय-नाम
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
जुष्टतमम्most pleasing/most acceptable
जुष्टतमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजुष्ट (√जुष् क्त) + तमप् (superlative)
I
Indra
S
Soma
Ā
Āpaḥ (Waters)
S
Sūrya