Shloka 14

युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः

Sarga 95: Lamentation in Laṅkā and the Causal Chain of Enmity

Devanagari script

चतुर्धशसहस्राणिरक्षसांभीमकर्मणाम् ।निहतानिजनस्थानेशरैरग्निशिखोपमैः ।।।।

Transliteration

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṁ bhīmakarmaṇām |

nihatāni janasthāne śarair agniśikhopamaiḥ ||6.95.14||

Translation

Em Janasthāna, catorze mil rākṣasas de feitos terríveis foram destruídos por suas flechas, como línguas de fogo.

Word by Word

• चतुर्दश: fourteen
• चतुर्दश: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक, नपुंसकलिङ्गे 'सहस्राणि' इत्यस्य विशेषण; द्विगु-समास (चतुर्+दश=14)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: कर्म (object understood with निहतानि)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• रक्षसाम्: of Rakshasas
• रक्षसाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रक्षस्/राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• भीमकर्मणाम्: of dreadful deeds
• भीमकर्मणाम्: विशेषण (of रक्षसाम्)
• Type: Adjective
• Root: भीम-कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: 'भीमं कर्म येषाम्' (dreadful-deeded)

• निहतानि: were slain
• निहतानि: विधेय (predicate)
• Type: Verb
• Root: नि-हन् (धातु)
• Form: नि-हन्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'slain'

• जनस्थाने: at Janasthana
• जनस्थाने: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: जनस्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• शरैः: by arrows
• शरैः: करण (instrument)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• अग्निशिखोपमैः: like fire-flames
• अग्निशिखोपमैः: करण-विशेषण (qualifier of शरैः)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि-शिखा-उपम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; उपमान-तत्पुरुष: 'अग्निशिखायाः उपमाः' (like flames of fire)

Context

" At Janasthana fourteen thousand Rakshasas have been destroyed with his arrows like peaks of fire."

Characters & Entities

• Janasthāna
• rākṣasas
• Rāma (implied by “his arrows”)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

When violent wrongdoers mass against the righteous, dharma empowers decisive action to restore moral order.

What is the narrative situation?

The speaker cites Janasthāna as historical evidence of Rāma’s capability to annihilate rākṣasa forces.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s strength guided by purpose—power used to counter terror and protect dharma.