Shloka 12

इन्द्रजितो यज्ञानुष्ठानं अन्तर्धानं च

Indrajit’s Rite and the Invisible Assault

Devanagari script

स वाजिभिश्चतुर्भिस्तुबाणैश्चनिशितैर्युतः ।आरोपितमहाचापश्शुशुभेस्यन्दनोत्तमः ।।।।

Transliteration

sa vājibhiś caturbhis tu bāṇaiś ca niśitair yutaḥ | āropita-mahācāpaḥ śuśubhe syandanottamaḥ ||6.80.12||

Translation

Aquele carro excelso brilhava intensamente: atrelado a quatro cavalos, munido de flechas afiadas e trazendo um grande arco já colocado.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वाजिभिः: with horses
• वाजिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• चतुर्भिः: with four
• चतुर्भिः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्या-विशेषणम्

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle): but/indeed (contrast/emphasis)

• बाणैः: with arrows
• बाणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/conjunction)

• निशितैः: sharp
• निशितैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निशित (प्रातिपदिक; कृदन्त from निश्-शि/शै ‘to sharpen’)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘बाणैः’ इत्यस्य विशेषणम्

• युतः: equipped
• युतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः/स्यन्दनोत्तमः’ इत्यस्य विशेषणम्: equipped

• आरोपितमहाचापः: with a great bow set (on it)
• आरोपितमहाचापः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ-रोपित + महा + चाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः महाचापः आरोपितः यस्य (बहुव्रीहिवत् अर्थः) / ‘आरोपितः महाचापः’ (कर्मधारय-प्राय)

• शुशुभे: shone / looked splendid
• शुशुभे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुभ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• स्यन्दनोत्तमः: the best chariot
• स्यन्दनोत्तमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्यन्दन + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः स्यन्दनेषु उत्तमः (सप्तमी-तत्पुरुष)

Context

Drawn by horses, fitted with sharp mighty bows, the chariot was shining exquisitely and looked charming.

Characters & Entities

• Indrajit
• chariot (syandana/ratha)
• arrows (bāṇa)
• great bow (mahācāpa)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Outer splendor and military readiness are ethically neutral; Dharma depends on the cause served—strength and resources gain moral worth only when aligned with truth and righteous restraint.

What is the narrative situation?

The text describes the equipment and brilliance of Indrajit’s chariot as he readies himself for combat.

Which character virtue is emphasized?

Preparedness and martial efficiency—careful arming and readiness for decisive action.