Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

वज्रंविष्टम्भितंयेनबाणैरिन्द्रस्यधीमतः ।पाशस्सलिलराजस्यरणेप्रतिहतस्तथा ।।6.71.34।।एषोऽतिकायोबलवान्राक्षसानामथर्षभः ।रावणस्यतोधीमान्देवदानवदर्पहा ।।6.71.35।।

eṣo 'tikāyo balavān rākṣasānām atharṣabhaḥ | rāvaṇasya suto dhīmān devadānavadarpahā ||

Este é Atikāya — poderoso, touro entre os Rākṣasas — o sábio filho de Rāvaṇa, que esmaga o orgulho de devas e Dānavas.

तत्therefore
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-नपुंसक (discourse particle: ‘therefore/so’)
अस्मिन्in this (matter)/towards him
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Regarding)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
क्रियताम्let (effort) be made
क्रियताम्:
Kriya (क्रिया/Imperative)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), कर्मणि प्रयोगः, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let (it) be done’
यत्नःeffort
यत्नः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (क्रियताम्) इत्यस्य कर्तृस्थानी/विषयः
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: ‘quickly’)
पुरुषपुङ्गवO best of men
पुरुषपुङ्गव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootपुरुष + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘पुरुषाणां पुङ्गवः’
पुराbefore
पुरा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: ‘before/earlier’)
वानरसैन्यानिthe monkey forces
वानरसैन्यानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवानर + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘वानराणां सैन्यानि’
क्षयम्destruction
क्षयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (नयति) इत्यस्य कर्म
नयतिbrings (to)
नयति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√नी (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सायकैःwith arrows
सायकैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन

"Here is strong Atikaya, a wise son of Ravana, bull among Rakshasas, who is a subduer of the pride of Devas and Danavas, by whom thunderbolt of Indra was obstructed firmly in battle and likewise the noose of Varuna was repelled in war."

A
Atikāya
R
Rāvaṇa
R
Rākṣasa
D
Deva
D
Dānava

FAQs

True evaluation in a righteous cause requires naming realities plainly—strength, lineage, and threat—so that action can be guided by truth (satya) rather than denial.

Atikāya is formally identified and characterized at the moment he is about to be confronted on the battlefield.

Truthful, strategic speech—accurate description that supports dhārmic decision-making.