राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः
Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters
शिबिका विविधाकाराः स कपिर्मारुतात्मजः।लतागृहाणि चित्राणि चित्रशालागृहाणि च।।5.6.36।।क्रीडागृहाणि चान्यानि दारुपर्वतकानपि।कामस्य गृहकं रम्यं दिवागृहकमेव च।।5.6.37।।ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने।
krīḍāgṛhāṇi cānyāni dāruparvatakān api |
kāmasya gṛhakaṁ ramyaṁ divāgṛhakam eva ca || 5.6.37 ||
dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane |
Na residência de Rávana, senhor dos rákshasas, ele viu ainda outros salões de prazer, colinas artificiais de madeira, um aposento encantador destinado aos jogos do amor e câmaras separadas para o repouso diurno.
The son of the Windgod saw at the palace of Ravana, the lord of demons, colourful palanquins of several kinds, bowers, picture galleries, spots for sporting, hillocks (artificial) made of wood, apartments for romance, for pleasures and day time activities.
The verse contrasts indulgence with duty: Hanuman’s dharma is to stay focused on Sita’s search, not be swayed by the architecture of pleasure that symbolizes unchecked desire.
Hanuman’s reconnaissance continues deeper into the palace, where he observes spaces designed for entertainment and sensual enjoyment.
Single-pointed dedication (niṣṭhā): despite seeing kāma-oriented spaces, he remains a disciplined messenger of Rama.