Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।।।

matpramāṇānurūpaṃ ca vyāditaṃ ca mukhaṃ tayā ||

E ela abriu a boca bem escancarada, ajustando-a à medida do meu próprio porte.

matpramāṇānurūpamcommensurate with my size
matpramāṇānurūpam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmad-pramāṇa-anurūpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष): mama pramāṇasya anurūpam; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मुखम् इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; and
vyāditamopened
vyāditam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootvi-ā-√dā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मुखम् इत्यस्य विशेषणम् (opened wide)
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; and
mukhammouth
mukham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
tayāby her
tayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental Singular): 'by her'
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'that' (refers to mouth-opening)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund); अव्यय; 'having seen'
vyāditamopened
vyāditam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootvi-ā-√dā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; āsyam इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; and
āsyammouth
āsyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
hrasvamsmall/short
hrasvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roothrasva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; vapuḥ इत्यस्य विशेषणम्
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (indeed/for)
akaravamI made
akaravam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
vapuḥbody/form
vapuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
tasminin that
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन (Locative Singular): 'in that'
muhūrtemoment
muhūrte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Locative Singular)
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; and
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
babhūvabecame
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
aṅguṣṭhamātrakaḥthumb-sized
aṅguṣṭhamātrakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaṅguṣṭha-mātraka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: aṅguṣṭhasya mātram (pramāṇam) yasya; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (aham understood)

"How did you find the god-like lady? How was she? How was the ten-headed one, cruel in action, behaving with her? You may narrate what she said.

H
Hanumān
S
Surasā

FAQs

Dharma is steadfastness under trial: even when confronted by a divine obstacle, one remains committed to the mission and responds intelligently without abandoning righteousness.

On the flight to Laṅkā, Hanumān meets Surasā, who tests him by demanding he enter her mouth; she expands to match his enlarged form.

Resourceful courage—Hanumān adapts his strategy calmly while keeping the goal (service to Rāma) foremost.