Shloka 5
सम्पातिवृत्तान्तः
Sampāti’s Account and the Sage Niśākara
Devanagari script
लब्धसंज्ञस्तु षड्रात्राद्विवशो विह्वलन्निव।वीक्षमाणो दिशस्सर्वा नाभिजानामि किञ्चन।।4.60.5।।
Transliteration
labdhasaṃjñas tu ṣaḍrātrād vivaśo vihvalann iva | vīkṣamāṇo diśaḥ sarvā nābhijānāmi kiṃcana || 4.60.5 ||
Translation
Após seis noites recobrei a consciência; contudo estava indefeso, como desnorteado. Embora olhasse para todos os lados, não reconhecia coisa alguma.
Word by Word
लब्धसंज्ञःhaving regained consciousness
लब्धसंज्ञः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootलब्ध + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (लब्धा संज्ञा यस्य = who has regained consciousness); लब्ध = क्त-प्रत्यय
तुbut
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
षड्रात्रात्after six nights
षड्रात्रात्:
अपादान (Apādāna/From; temporal)
TypeNoun
Rootषड् + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; द्विगु-समासः (षड् रात्रयः = six nights)
विवशःhelpless/overpowered
विवशः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविवश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विह्वलन्trembling/perturbed
विह्वलन्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविह्वल (प्रातिपदिक; from √ह्वल्)
Formकृदन्त; शतृ-प्रत्यय (present participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
इवas if
इव:
सम्बन्ध (Comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (like/as if)
वीक्षमाणःlooking around
वीक्षमाणः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootवीक्ष् (धातु)
Formकृदन्त; शानच्-प्रत्यय (present participle, Ātmanepada sense), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
दिशःdirections/quarters
दिशः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘all’ qualifying ‘diśaḥ’
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अभिजानामिI recognize/know
अभिजानामि:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किञ्चनanything
किञ्चन:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक (anything at all)
Characters & Entities
S
SampātiFAQs
Dharma includes truthful witnessing of one’s state without exaggeration—Sampāti reports confusion and helplessness plainly, modeling satya in narration.
After his fall, Sampāti describes the period of unconsciousness and the disorientation upon waking.
Honesty and perseverance through physical and mental distress.