Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

सम्पातिवृत्तान्तः

Sampāti’s Account and the Sage Niśākara

सौम्य वैकल्यतां दृष्ट्वा रोम्णां ते नावगम्यते।अग्निदग्धाविमौ पक्षौ व्रणाश्चापि शरीरके।।4.60.18।।

saumya vaikalyatāṃ dṛṣṭvā romṇāṃ te nāvagamyate | agni-dagdhāv imau pakṣau vraṇāś cāpi śarīrake || 4.60.18 ||

Ó gentil, vendo a perda da plumagem em teu corpo, é evidente: estas duas asas foram queimadas pelo fogo e há feridas em ti também.

सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
वैकल्यताम्defect/absence
वैकल्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaikalya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा, absolutive)
रोम्णाम्of the feathers/hair
रोम्णाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootroman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
अवगम्यतेis understood/known
अवगम्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava + √gam (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
अग्निदग्धौburnt by fire (both)
अग्निदग्धौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni-dagdha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अग्निना दग्धौ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचन; पक्षौ इति विशेष्य
इमौthese two
इमौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचन
पक्षौwings
पक्षौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचन
व्रणाःwounds
व्रणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, निपात (also/even)
शरीरकेon the body
शरीरके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśarīraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

'You are the king among vultures equal to wind in speed.I had seen both the brothers earlier and both of you could change your form at will.

N
Niśākara
S
Sampāti
A
Agni (fire)

FAQs

Dharma includes compassionate attention: the sage observes suffering accurately and speaks truthfully, a first step toward appropriate help or counsel.

Niśākara notices Sampāti’s damaged condition—burnt wings and wounds—and addresses him gently.

Empathy joined with discernment—the sage diagnoses the situation without harshness.