Shloka 34
पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः
Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya
Devanagari script
मनोरथो महानेष हृदि मे परिवर्तते।।।।यद्यहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयमपि स्वयम्।
Transliteration
manoratho mahān eṣa hṛdi me parivartate | yady ahaṃ taṃ munivaraṃ śuśrūṣeyam api svayam ||
Translation
Um grande anseio revolve-se em meu coração: que eu mesmo possa assistir e servir aquele melhor dos munis.
Word by Word
मनोरथःdesire
मनोरथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनोरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: मनसः रथः
महान्great
महान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of मनोरथः)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
हृदिin (the) heart
हृदि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
परिवर्ततेturns/keeps arising
परिवर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय, शर्तार्थक-अव्यय (conditional conjunction)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (refers to मुनिवरम्)
मुनिवरम्best of sages
मुनिवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: मुनीनां वरः
शुश्रूषेयम्I might serve
शुश्रूषेयम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुश्रूष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphasis/also)
स्वयम्myself
स्वयम्:
Karta (कर्ता, emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, आत्मवाचक (reflexive adverb)
Context
There is a great desire in my heart to serve in person the best of sages, Agastya.
Characters & Entities
R
RāmaA
Agastya (as the munivara, by context)FAQs
Dharma is expressed as sevā to the virtuous: serving a sage is treated as a righteous aspiration that refines character.
Rāma shares his inner intention—not only to meet Agastya, but to serve him personally.
Selfless service and humility: Rāma values learning through attendance on the wise.