Shloka 96

Account of Various Sacred Tīrthas

Pilgrimage Merits and Prayāga Supremacy

Devanagari script

इदं पुण्यतमं रम्यं पावनं धर्ममुत्तमम् । महीशीर्षमिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम्

Transliteration

idaṃ puṇyatamaṃ ramyaṃ pāvanaṃ dharmamuttamam | mahīśīrṣamidaṃ guhyaṃ sarvapāpapramocanam

Translation

Isto é o mais meritório e encantador—purificador e o mais elevado dharma. Este Mahīśīrṣa, sagrado e secreto, liberta de todos os pecados.

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• पुण्यतमम्: most meritorious
• पुण्यतमम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक) + तमप् (तमतम-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अतिशय (superlative)

• रम्यम्: delightful; beautiful
• रम्यम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• पावनम्: purifying
• पावनम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• धर्मम्: dharma; sacred duty
• धर्मम्: Vidheyapada (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• उत्तमम्: supreme; excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (agreeing with धर्मम्)

• महीशीर्षम्: Mahīśīrṣa (place-name; ‘earth’s head’)
• महीशीर्षम्: Vidheyapada (Appositional predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: मही + शीर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मही-शीर्षम् = ‘earth’s head’/name of a place)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• गुह्यम्: secret; mysterious
• गुह्यम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• सर्वपापप्रमोचनम्: removal of all sins
• सर्वपापप्रमोचनम्: Vidheyapada (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पाप + प्र-√मुच् (धातु) + ल्युट्/अन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘सर्वेषां पापानां प्रमोचनम्’

Speaker

Unspecified in the provided excerpt (context needed from surrounding verses to confirm the dialogue frame).

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: धर्ममुत्तमम् = धर्मम् + उत्तमम्; महीशीर्षमिदं = महीशीर्षम् + इदम्.

FAQs

What is being praised as 'the highest dharma' in this verse?

The verse praises a supremely purifying, meritorious dharma associated with the sacred Mahīśīrṣa—presented as spiritually delightful and capable of elevating conduct and devotion.

What does 'sarva-pāpa-pramocanam' imply in Padma Purana contexts?

It implies complete release from sins—typically through sincere engagement with a sacred practice, teaching, or tīrtha-mahātmya described in the surrounding passage.

Why is Mahīśīrṣa called 'guhya' (secret) here?

In Purāṇic usage, 'guhya' often marks a teaching or sacred site as esoteric—meant to be approached with reverence, proper intention, and sometimes transmitted within a trusted instructional context.