Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Śatrughna’s Entry into Ahicchatrā

Temptation of Sumada and the Goddess’s Boon

तावत्कालमिहस्थास्ये यावद्रामहयागमः । पश्चात्त्वां तु समुद्धृत्य गंतास्मि परमं पदम्

tāvatkālamihasthāsye yāvadrāmahayāgamaḥ | paścāttvāṃ tu samuddhṛtya gaṃtāsmi paramaṃ padam

Permanecerei aqui enquanto durar o Aśvamedha de Rāma. Depois, eu te erguerei e te conduzirei à morada suprema.

तावत्कालम्for that long a time
तावत्कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतावत् + काल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—अव्ययीभाव (तावत्-परिमाणः कालः)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
स्थास्येI will stay
स्थास्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यावत्as long as
यावत्:
Adverbial (Kriya-visheshana/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्धबोधक)
Formअव्यय; यावत्तावत्-सम्बन्धे (as long as)
रामहयागमःthe arrival of Rama's horse
रामहयागमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम + हय + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (रामस्य हयः/हयानां आगमः)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adverbial (Kriya-visheshana/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (afterwards)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तुindeed / but
तु:
Discourse particle (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)
समुद्धृत्यhaving lifted up / rescued
समुद्धृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + √हृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
गन्तास्मिI shall go
गन्तास्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formपरिप्रयोगः—‘गन्ता अस्मि’; गन्तृ-प्रत्ययान्त (future agent noun) + अस्मि (लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन); अर्थतः भविष्यत् (I shall go)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)
पदम्abode / state
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Unspecified in the provided excerpt (context needed from surrounding verses to identify the dialogue pair)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: तावत्कालमिहस्थास्ये = तावत्कालम् + इह + स्थास्ये। यावद्रामहयागमः = यावत् + रामहयागमः। गंतास्मि = गन्ता + अस्मि (अनुस्वार/निग्रहाभावः पाठे)।

R
Rāma
A
Aśvamedha (horse-sacrifice)
P
paramaṁ padam (supreme abode)

FAQs

It refers to the Aśvamedha performed by Rāma, used here as a time-marker: the speaker vows to remain “here” until that rite is completed.

“Paramaṁ padam” literally means the “supreme abode/state,” commonly implying liberation (mokṣa) or the highest divine realm as the ultimate destination.

The verse emphasizes steadfast commitment and protection: the speaker promises to stay, then personally rescue and lead the addressed person toward the highest good, reflecting assurance of divine guidance toward liberation.