Shloka 7
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
बल॑ तु मत्स्यस्य बलेन राजा सर्व त्रिगर्ताधिपति: सुशर्मा | प्रमथ्य जित्वा च प्रसह मत्स्यं विराटमोजस्विनम भ्यधावत्,त्रिगर्तदेशके स्वामी राजा सुशर्माने अपनी सेनाके द्वारा मत्स्ययाजकी सेनाको मथ डाला और बलपूर्वक उसे परास्त करके महापराक्रमी मत्स्यनरेश विराटपर चढ़ाई कर दी। उन दोनों भाइयोंने पृथक्ू-पृथक् विराटके दोनों घोड़ोंको मारकर उनके पार्श्भागकी रक्षा करनेवाले सिपाहियों तथा सारथिको भी मार डाला और उन्हें रथहीन करके जीते-जी ही पकड़ लिया
Vaiśampāyana uvāca | balaṃ tu matsyasya balena rājā sarva-trigartādhipatiḥ suśarmā | pramathya jitvā ca prasaha matsyaṃ virāṭam ojasvinam abhyadhāvat |
Disse Vaiśampāyana: O rei Suśarmā, senhor de todos os Trigartas, apoiando-se na força de suas próprias tropas, esmagou o exército dos Matsyas e, tendo derrotado à força o rei de Matsya, avançou contra o poderoso Virāṭa. No assalto que se seguiu, o apoio de Virāṭa foi quebrado: seus cavalos foram mortos, seu cocheiro e os guardas que protegiam os flancos foram abatidos, e o rei ficou sem carro e foi capturado vivo.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of royal power when military support and protective formations fail; it also reflects the harsh reality of kṣatriya conflict where victory is often pursued through force, raising ethical tension between rightful warfare and sheer aggression.
Suśarmā, king of the Trigartas, defeats the Matsya forces and advances on King Virāṭa; Virāṭa’s chariot support is destroyed (horses and attendants killed), leaving him vulnerable and captured alive.