Cyavana’s Reconciliation with Indra; Tīrtha-Indexing at Ārcīka-parvata and Yamunā
Chapter 125
चैत्याश्वैते बहुविधास्त्रिदशानां युधिष्ठिर । एतच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषय: पर्युपासते । वैखानसा बालखिल्या: पावका वायुभोजना:
Lomāśa uvāca — caityāś caite bahuvidhās tridashānāṁ Yudhiṣṭhira | etac candramasas tīrtham ṛṣayaḥ paryupāsate | vaikhānasā bālakhilyāḥ pāvakā vāyubhojanāḥ, Yudhiṣṭhira |
Lomāśa disse: “Ó Yudhiṣṭhira, aqui há muitos santuários dos deuses, de formas variadas. Este é o tirtha sagrado da Lua, venerado e frequentado pelos rishis. Aqui habitam os sábios Vaikhānasa chamados Bālakhilyas—puros e purificadores, que vivem do ar. Portanto, circunda como desejares estes picos e nascentes santas e, em seguida, banha-te; pois a peregrinação disciplinada e o banho reverente purificam a mente e firmam o homem no dharma.”
लोगमश उवाच
Reverent approach to tīrthas—seeing shrines, honoring sages, circumambulating sacred sites, and bathing with discipline—functions as a moral and mental purification that supports steadfastness in dharma.
Lomāśa guides Yudhiṣṭhira on a pilgrimage, identifying a Moon-associated tīrtha with many divine shrines and resident ascetics (Vaikhānasas/Bālakhilyas), and instructing the proper devotional actions to perform there.