Shloka 23
सगरोपाख्यानम् (Sagara-Upākhyāna): Śiva’s boon and the extraordinary birth of Sagara’s progeny
Devanagari script
हसन्तमिव फेनौघै: स्खलन्तं कन्दरेषु च | नानाग्राहसमाकीर्ण नानाद्विजगणान्वितम्,वह फेनोंके समुदायद्वारा मानो अपनी हास्यछटा बिखेर रहा था; और कन्दराओंसे टकराता-सा जान पड़ता था। उसमें नाना प्रकारके ग्राह आदि जलजन्तु भरे हुए थे, तथा बहुत-से पक्षी निवास करते थे
Translation
Aquele mar, com suas torrentes de espuma, parecia rir; e, ao chocar-se contra grutas e fendas dos rochedos, dava a impressão de tropeçar e se quebrar. Nele abundavam criaturas aquáticas de muitos tipos, como crocodilos e outras, e nele habitavam numerosas aves.
Word by Word
हसन्तम्laughing (as if)
हसन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहसत् (√हस्)
FormMasculine, Accusative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
फेन-ओघैःby torrents/masses of foam
फेन-ओघैः:
Karana
TypeNoun
Rootफेन + ओघ
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्खलन्तम्stumbling/striking (against)
स्खलन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्खलत् (√स्खल्)
FormMasculine, Accusative, Singular
कन्दरेषुin ravines/caverns
कन्दरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकन्दर
FormNeuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नानाvarious
नाना:
TypeAdjective
Rootनाना
ग्राह-समाकीर्णम्filled with crocodiles (and the like)
ग्राह-समाकीर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootग्राह + समाकीर्ण (√कीर्)
FormMasculine, Accusative, Singular
नानाvarious
नाना:
TypeAdjective
Rootनाना
द्विज-गण-अन्वितम्attended by flocks of birds
द्विज-गण-अन्वितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्विज + गण + अन्वित (√इ)
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
लोमश उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes