Shloka 15
Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness
को हि गाण्डीवधन्वानं कश्च चक्रायुधं युधि,को जिजीविषुरासादेद् धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् कौरवदलमें ऐसा कौन है, जो जीवनकी इच्छा रखते हुए भी युद्धभूमिमें गाण्डीवधन्वा अर्जुन, चक्रधारी भगवान् श्रीकृष्ण, क्रोधमें भरे हुए मुझ सात्यकि, दुर्धर्ष वीर भीमसेन, यम और कालके समान तेजस्वी दृढ़ धनुर्धर नकुल-सहदेव, यम और कालको भी अपने तेजसे तिरस्कृत करनेवाले वीरवर विराट और ट्रुपदका तथा द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्मका भी सामना कर सकता है?
vaiśampāyana uvāca | ko hi gāṇḍīvadhanvānaṃ kaś ca cakrāyudhaṃ yudhi, ko jijīviṣur āsāded dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam ||
Disse Vaiśampāyana: Quem, ainda desejando viver, ousaria em batalha enfrentar Arjuna, portador do Gāṇḍīva, e Kṛṣṇa, que empunha a arma do disco—e também Dhṛṣṭadyumna, filho de Pṛṣata? A afirmação ressalta a inutilidade moral e estratégica de provocar uma guerra contra guerreiros amparados pela destreza, por uma causa justa e por aliados formidáveis.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses a rhetorical question to stress prudent judgment: initiating or escalating war against overwhelmingly capable and well-supported opponents is not merely tactically unsound but also ethically reckless, since it invites needless destruction.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Vaiśampāyana highlights the daunting strength of the Pāṇḍava side by naming Arjuna, Kṛṣṇa, and Dhṛṣṭadyumna, implying that any Kaurava who values life would hesitate to face them in open battle.