Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Śikhaṇḍī-janma-nigūḍha-vṛtta (The concealed birth-account of Śikhaṇḍī) | शिखण्डी-जन्म-निगूढ-वृत्त

“सुन्दर अंगोंवाली महारानी! तुम शिखण्डीके विषयमें भय मत करो। मैं दया करके वही कार्य करूँगा, जो वस्तुतः हितकारक होगा, मैं स्वयं पुत्रधर्मसे वंचित हो गया हूँ ।। मया दाशार्णको राजा वज्चित: स महीपति: । तदाचक्ष्व महाभागे विधास्ये तत्र यद्धितम्‌,“और मैंने दशार्णनरेश महाराज हिरण्यवर्माको भी वंचित किया है। अतः महाभागे! इस अवसरपर तुम्हारी दृष्टिमें जो हितकारक कार्य हो, उसे बताओ। मैं उसका अनुष्ठान करूँगा”

bhīṣma uvāca | sundarāṅgāvali mahārāṇi! tvaṁ śikhaṇḍi-viṣaye bhayaṁ mā kṛthāḥ | ahaṁ dayāṁ kṛtvā tad eva karma kariṣyāmi yad vastutaḥ hitakaraṁ bhaviṣyati | ahaṁ svayaṁ putra-dharmena vañcitaḥ | mayā dāśārṇako rājā vañcitaḥ sa mahīpatiḥ | tad ācakṣva mahābhāge vidhāsyē tatra yad dhitam ||

Bhīṣma disse: “Ó rainha de belos membros, não temas por causa de Śikhaṇḍī. Por compaixão, farei apenas o ato que seja verdadeiramente benéfico. Eu mesmo fui privado do dharma de ter filhos; e também privei o rei de Daśārṇa, senhor da terra. Portanto, ó senhora afortunada, dize-me qual consideras, neste assunto, o caminho correto e proveitoso; eu o cumprirei.”

मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
दाशार्णकःthe Daśārṇaka (king of Daśārṇa)
दाशार्णकः:
Karta
TypeAdjective
Rootदाशार्णक
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वञ्चितःdeprived/cheated
वञ्चितः:
Karma
TypeVerb
Rootवञ्चित
FormPast (PPP), —, Singular, Passive (resultative), Masculine, Nominative
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
महीपतिःlord of the earth, ruler
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that (matter/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आचक्ष्वtell, declare
आचक्ष्व:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
महाभागेO greatly fortunate lady
महाभागे:
TypeNoun
Rootमहाभाग
FormFeminine, Vocative, Singular
विधास्येI shall do/arrange
विधास्ये:
TypeVerb
Rootवि-धा
FormFuture, First, Singular, Parasmaipada
तत्रthere/in that matter
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
यत्whatever (which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
हितम्beneficial, good
हितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहित
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Shikhandi
Q
Queen (addressed as mahārāṇī/mahābhāge)
K
King of Dasharna (Dāśārṇaka rājā)
H
Hiraṇyavarman (as identified in the provided Hindi gloss)