Shloka 6
भीष्म–रामसंयुगनिवृत्तिः
Bhishma and Rama: Restraint and Withdrawal in the Engagement
Devanagari script
स्त्रीभावे परिनिर्विण्णा पुंस्त्वार्थ कृतनिश्चया । भीष्मे प्रतिचिकीर्षामि नास्मि वार्येति वै पुन:,“मुझे स्त्रीके स्वरूपसे विरक्ति हो गयी है, अतः पुरुषशरीरकी प्राप्तिके लिये दृढ़ निश्चय लेकर तपस्यामें प्रवृत्त हुई हूँ। भीष्मसे अवश्य बदला लेना चाहती हूँ, अतः आपलोग मुझे रोकें नहीं!
Transliteration
strībhāve parinirviṇṇā puṁstvārthaṁ kṛtaniścayā | bhīṣme praticikīrṣāmi nāsmi vāryeti vai punaḥ ||
Translation
«Enojada com a condição de mulher, resolvi firmemente obter a condição de homem e, por isso, empreendi austeridades. Estou determinada a vingar-me de Bhīṣma; não tenteis deter-me — de fato, não serei contida.»
Word by Word
स्त्रीभावेin the state of womanhood
स्त्रीभावे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्त्रीभाव
FormMasculine, Locative, Singular
परिनिर्विण्णाutterly disgusted / disenchanted
परिनिर्विण्णा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरि-निर्विण्ण
FormFeminine, Nominative, Singular
पुंस्त्वार्थम्for the sake of manhood
पुंस्त्वार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुंस्त्वार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
कृतनिश्चयाhaving made a firm resolve
कृतनिश्चया:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत-निश्चय
FormFeminine, Nominative, Singular
भीष्मेagainst Bhishma / with respect to Bhishma
भीष्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Locative, Singular
प्रतिचिकीर्षामिI intend to retaliate / to do in return
प्रतिचिकीर्षामि:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-चिकीर्ष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
वार्याone to be restrained / stoppable
वार्या:
Karta
TypeAdjective
Rootवार्य
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
पुनःagain / further
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes