Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength

गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये । प्रतिज्ञातं मया तच्च सभामध्ये नराधम,कर्ताह तद्‌ वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते । “नराधम! तुझे या तो मरकर गीधके पेटमें निवास करना चाहिये या हस्तिनापुरमें जाकर छिप जाना चाहिये। मैंने सभामें जो प्रतिज्ञा की है, उसे अवश्य सत्य कर दिखाऊँगा। यह बात मैं सत्यकी ही शपथ खाकर तुझसे कहता हूँ

sañjaya uvāca |

gṛdhrodare vā vastavyaṃ pure vā nāgasāhvaye |

pratijñātaṃ mayā tacca sabhāmadhye narādhama,

kartāha tad vacaḥ satyaṃ satyenaiva śapāmi te |

Disse Sañjaya: “Ó miserável entre os homens! Ou habitarás no ventre de um abutre (isto é, serás morto), ou irás esconder-te na cidade chamada Nāgasāhvaya (Hastināpura). O que jurei no meio da assembleia, certamente tornarei verdadeiro. Eu te juro pela própria verdade: cumprirei essas palavras.”

गृध्र-उदरेin the vulture’s belly
गृध्र-उदरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगृध्र-उदर
FormNeuter, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वस्तव्यम्must be dwelt (one must dwell)
वस्तव्यम्:
TypeVerb
Rootवस्
FormGerundive (तव्यत्), Neuter, Nominative, Singular, obligation/necessity
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नाग-साह्वयेin (the city) called Nāgasāhvaya (Hastināpura)
नाग-साह्वये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनाग-साह्वय
FormNeuter, Locative, Singular
प्रतिज्ञातम्promised
प्रतिज्ञातम्:
TypeVerb
Rootप्रतिज्ञा
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सभा-मध्येin the midst of the assembly
सभा-मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा-मध्य
FormMasculine, Locative, Singular
नर-अधमO worst of men
नर-अधम:
TypeNoun
Rootनराधम
FormMasculine, Vocative, Singular
करिष्यामिI shall make / I shall accomplish
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
FormFuture (लृट्), 1st, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचःword; promise
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
सत्यम्true; as truth
सत्यम्:
TypeAdjective
Rootसत्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सत्येनby truth; with truth
सत्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवindeed; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
शपामिI swear
शपामि:
TypeVerb
Rootशप्
FormPresent (लट्), 1st, Singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nāgasāhvaya (Hastināpura)
S
sabhā (royal assembly)
G
gṛdhra (vulture)