Shloka 20
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
“दुर्योधन! तू अभिमान, दर्प, क्रोध, कटुभाषण, निष्ठरता, अहंकार, आत्मप्रशंसा, क्रूरता, तीक्ष्णता, धर्मविद्वेष, अधर्म, अतिवाद, वृद्ध पुरुषोंक अपमान तथा टेढ़ी आँखोंसे देखनेका और अपने समस्त अन्याय एवं अत्याचारोंका घोर फल शीघ्र ही देखेगा ।। १७-- १९ || वासुदेवद्धितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम । आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना,“मूढ़ नराधम! भगवान् श्रीकृष्णके साथ मेरे कुपित होनेपर तू किस कारणसे जीवन तथा राज्यकी आशा करता है?
duryodhana! tvaṁ abhimāna-darpa-krodha-kaṭu-bhāṣaṇa-niṣṭhuratā-ahaṅkāra-ātma-praśaṁsā-krūratā-tīkṣṇatā-dharma-dveṣa-adharma-ativāda-vṛddha-puruṣa-apamāna-vakra-dṛṣṭi-sarva-anyāya-atyācārāṇāṁ ghoraṁ phalaṁ śīghram eva drakṣyasi. vāsudeva-dvitīye hi mayi kruddhe narādhama, āśā te jīvite mūḍha rājye vā kena hetunā?
Sañjaya disse: “Duryodhana, em breve contemplarás a terrível consequência de teu orgulho, tua arrogância, tua ira, tua fala áspera, tua crueldade, tua dureza de coração, teu egoísmo, teu autoelogio, tua ferocidade, tua aspereza cortante, teu ódio ao dharma, tua conduta adharma, tua jactância e contenda em excesso, teu desprezo pelos anciãos, teu olhar torto e hostil—e, de fato, de todas as tuas injustiças e opressões. E quando eu me enfurecer, tendo Vāsudeva (Kṛṣṇa) como meu segundo, ó miserável iludido—com que razão ainda esperas pela vida, ou por um reino?”
संजय उवाच
Educational Q&A
Unrighteous traits—pride, cruelty, contempt for elders, hatred of dharma, and oppression—ripen into inevitable and near consequences. Power and kingship cannot be secured by adharma; when righteous force is allied with Kṛṣṇa (Vāsudeva), the deluded aggressor’s hopes for survival and rule become groundless.
Sañjaya delivers a sharp admonition to Duryodhana, listing the vices that have driven his injustices and predicting their imminent, dreadful outcome. He then intensifies the warning by invoking Vāsudeva (Kṛṣṇa) as the decisive support on the opposing side, challenging Duryodhana’s expectation of retaining life or kingdom.