Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

त्रीण्येवैतनि दिव्यानि धनूंषि दिवि चारिणाम्‌ । वारुणं गाण्डिवं तत्र माहेन्द्रं विजयं धनु: । शार्ज्ज तु वैष्णवं प्राहुर्दिव्यं तेजोमयं धनु:,झुलोकमें विचरनेवाले देवताओंके ये तीन ही धनुष दिव्य माने गये हैं। उनमेंसे गाण्डीव धनुष वरुणका, विजय देवराज इन्द्रका तथा शार्क् नामक दिव्य तेजस्वी धनुष भगवान्‌ विष्णुका बताया गया है

vaiśampāyana uvāca |

trīṇy evaitāni divyāni dhanūṃṣi divi cāriṇām |

vāruṇaṃ gāṇḍīvaṃ tatra māhendraṃ vijayaṃ dhanuḥ |

śārṅgaṃ tu vaiṣṇavaṃ prāhur divyaṃ tejomayaṃ dhanuḥ ||

Disse Vaiśampāyana: Entre os deuses que se movem no céu, apenas estes três arcos são tidos como verdadeiramente divinos. Dentre eles, o Gāṇḍīva é de Varuṇa; o arco Vijaya pertence a Mahendra (Indra), rei dos deuses; e o arco divino e radiante chamado Śārṅga é declarado como sendo de Viṣṇu.

त्रीणिthree
त्रीणि:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि
FormNeuter, Nominative, Plural
एवonly/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
एतानिthese
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Nominative, Plural
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Plural
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Locative, Singular
चारिणाम्of those who move/roam
चारिणाम्:
TypeNoun
Rootचारिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
वारुणम्belonging to Varuṇa
वारुणम्:
Karta
TypeAdjective
Rootवारुण
FormNeuter, Nominative, Singular
गाण्डीवम्Gāṇḍīva (bow)
गाण्डीवम्:
Karta
TypeNoun
Rootगाण्डीव
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्रthere/among them
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
माहेन्द्रम्belonging to Mahendra (Indra)
माहेन्द्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमाहेन्द्र
FormNeuter, Nominative, Singular
विजयम्Vijaya (bow)
विजयम्:
Karta
TypeNoun
Rootविजय
FormNeuter, Nominative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
शार्ङ्गम्Śārṅga (bow)
शार्ङ्गम्:
Karta
TypeNoun
Rootशार्ङ्ग
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वैष्णवम्belonging to Viṣṇu
वैष्णवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootवैष्णव
FormNeuter, Nominative, Singular
प्राहुःthey have said/call
प्राहुः:
TypeVerb
Rootप्र+अह्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तेजोमयम्consisting of splendor
तेजोमयम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतेजोमय
FormNeuter, Nominative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Varuṇa
G
Gāṇḍīva (bow)
M
Mahendra/Indra
V
Vijaya (bow)
V
Viṣṇu
Ś
Śārṅga (bow)

Educational Q&A

The verse frames extraordinary martial power as divinely sanctioned and limited to a few supreme weapons, implying that force must be aligned with rightful authority and cosmic order (dharma), not mere personal ambition.

Vaiśampāyana identifies and ranks three famed celestial bows and their divine owners—Gāṇḍīva (Varuṇa), Vijaya (Indra), and Śārṅga (Viṣṇu)—highlighting the sacred pedigree of key weapons relevant to the coming conflict.