Shloka 7
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
Devanagari script
तस्या: पिण्डव्यपनयं कुर्यादस्मद्विध: कथम् | धर्मविद् धर्मशास्त्राणां श्रवणे सततं रत:,अतः सदा धर्मशास्त्रोंके श्रवणमें तत्पर रहनेवाला मुझ-जैसा धर्मज्ञ पुरुष राधाके मुखका ग्रास कैसे छीन सकता है? (उसका पालन-पोषण न करके उसे त्याग देनेकी क्रूरता कैसे कर सकता है?)
Translation
Como, então, poderia um homem como eu—conhecedor do dharma e sempre dedicado a ouvir os tratados da Lei—arrancar o bocado da boca de Rādhā? (Como poderia eu cometer a crueldade de abandoná-la sem amparo e sustento?)
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
पिण्डfood morsel; sustenance
पिण्ड:
Karma
TypeNoun
Rootपिण्ड
FormMasculine, Accusative, Singular
व्यपनयम्removal; taking away
व्यपनयम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यपनय
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्यात्could/should do
कुर्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
अस्मद्विधःone like me
अस्मद्विधः:
Karta
TypeAdjective
Rootअस्मद्विध
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
धर्मवित्knower of dharma
धर्मवित्:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मशास्त्राणाम्of dharma-texts; of law-books
धर्मशास्त्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्मशास्त्र
FormNeuter, Genitive, Plural
श्रवणेin hearing; in listening
श्रवणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्रवण
FormNeuter, Locative, Singular
सततम्always; continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
रतःengaged; devoted
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes