Shloka 27
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
Devanagari script
त्यक्त्वा$5त्मानं रणे दक्ष शूरं कापुरुषा जना: । अवशास्तर्पयन्ति सम सर्वकामसमृद्धिभि:,कायर मनुष्य विवश हो युद्धमें अपने शरीरका त्याग करके युद्धकुशल शूरवीरको सम्पूर्ण मनोरथोंकी पूर्ति करनेवाली अपनी समृद्धियोंके द्वारा तृप्त करते हैं
Transliteration
tyaktvā ātmānaṁ raṇe dakṣa śūraṁ kāpuruṣā janāḥ | avaśās tarpayanti sama sarvakāmasamṛddhibhiḥ ||
Translation
Os covardes, tendo abandonado a própria vida na batalha, acabam por ‘satisfazer’ o herói hábil na guerra—pois o deixam desfrutar, em plena medida, da prosperidade que cumpre todo desejo.
Word by Word
त्यक्त्वाhaving abandoned / having given up
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
आत्मानम्oneself, one’s body/life
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
दक्षम्skilled
दक्षम्:
TypeAdjective
Rootदक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
शूरम्a hero, brave man
शूरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Accusative, Singular
कापुरुषाःcowards
कापुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootकापुरुष
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
अवशाःhelpless, powerless
अवशाः:
TypeAdjective
Rootअवश
FormMasculine, Nominative, Plural
तर्पयन्तिthey satisfy, they gratify
तर्पयन्ति:
TypeVerb
Rootतृप्
FormPresent (लट्), Third, Plural, Parasmaipada, 10 (चुरादि, causative sense)
समम्fully, completely / equally
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
Formavyaya (adverbial)
सर्वकामसमृद्धिभिःby prosperities that fulfill all desires
सर्वकामसमृद्धिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वकामसमृद्धि
FormFeminine, Instrumental, Plural
Speaker
पुत्र उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes