Shloka 19
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
जो मनुष्य तुम्हारे स्वर्गसे गिरने और पुनः आरूढ़ होनेके इस वृत्तान्तको आपसमें कहें- सुनेंगे, वे संकटमें पड़नेपर भी उससे पार हो जायँगे; इसमें संशय नहीं है ।। नारद उवाच एष दोषो5भिमानेन पुरा प्राप्तो ययातिना । निर्बध्नतातिमात्रं च गालवेन महीपते,नारदजी कहते हैं--राजन्! इस प्रकार पूर्वकालमें राजा ययाति अपने अभिमानके कारण संकटमें पड़ गये थे और अत्यन्त आग्रह एवं हठके कारण महर्षि गालवको भी महान् क्लेश सहन करना पड़ा था
yo manuṣyas tumhāre svargase girane punaḥ ārūḍha hone ke is vṛttānt ko āpas meṁ kaheṁ-suneṁge, ve saṅkaṭ meṁ paṛane par bhī usse pār ho jāyaṁge; ismeṁ saṁśaya nahīṁ hai. nārada uvāca—eṣa doṣo 'bhimānena purā prāpto yayātinā; nirbadhnatātimātraṁ ca gālavena mahīpate.
Nārada disse: “Quem narrar e ouvir este relato da tua queda do céu e da tua nova ascensão, mesmo quando cercado pela calamidade, a transporá — disso não há dúvida. Ó rei, outrora esta mesma falta alcançou o rei Yayāti por causa do orgulho; e, por insistência excessiva e teimosia obstinada, o sábio Gālava também teve de suportar grande aflição.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Pride (abhimāna) and excessive insistence (nirbandha) lead to downfall and suffering; remembering and sharing instructive narratives is presented as a means of gaining resilience and crossing over crises.
Nārada tells the king that recounting the episode of falling from heaven and rising again protects listeners in times of distress, and he supports this by citing earlier examples: Yayāti’s trouble caused by pride and Gālava’s severe hardship caused by relentless insistence.