Shloka 36
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
Devanagari script
यो वा भवद्विनाशेन राज्यमिच्छत्यनन्तरम् । आन्तरैरभिसंधाय राजन् सिद्धयति नान्यथा,राजन्! जो आपका विनाश करके आपके बाद इस राज्यको अपने हाथमें लेना चाहता है, उसका वह कर्म अन्तःपुरके सेवकोंसे मिलकर कोई षड्यन्त्र करनेसे ही सफल हो सकता है; अन्यथा नहीं (अत: आपको सावधान हो जाना चाहिये)
Transliteration
yo vā bhavad-vināśena rājyam icchaty anantaram | āntaraiḥ abhisandhāya rājan siddhyati nānyathā ||
Translation
Bhishma disse: “Ó rei, quem desejar apoderar-se deste reino imediatamente após ti, causando a tua destruição, só poderá ter êxito ao urdir uma conspiração secreta em conluio com gente de dentro do palácio interior; de nenhum outro modo. Portanto, mantém-te vigilante.”
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor/indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
भवत्-विनाशेनby your destruction
भवत्-विनाशेन:
Karana
TypeNoun
Rootभवत् + विनाश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छतिdesires/wants
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular
अनन्तरम्immediately after
अनन्तरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव-प्रयोग)
आन्तरैःwith insiders/inner (palace) people
आन्तरैः:
Karana
TypeNoun
Rootआन्तर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभिसन्धायhaving conspired/after plotting
अभिसन्धाय:
TypeVerb
Rootअभि-सम्-धा (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
सिद्ध्यतिsucceeds/is accomplished
सिद्ध्यति:
TypeVerb
Rootसिध् (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaT
the King (rājan)R
rājya (the kingdom)A
antaḥpura (inner palace/royal household)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes