Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)

यदि युद्धका ही निश्चय हो तो पशुशालाओंको वनमेंसे उठाकर सड़कोंपर ले आवे, छोटे-छोटे गाँवोंको उठा दे और उन सबको शाखानगरों (कस्बों) में मिला दे ।। ये गुप्ताश्वैव दुर्गाश्च॒ देशास्तेषु प्रवेशयेत्‌ । धनिनो बलमुख्यांश्व॒ सान्त्वयित्वा पुन: पुन:,राज्यमें जो धनी और सेनाके प्रधान-प्रधान अधिकारी हों अथवा जो मुख्य-मुख्य सेनाएँ हों, उन सबको बारंबार सान्त्वना देकर ऐसे स्थानोंमें रख दे, जो अत्यन्त गुप्त और दुर्गम हो

yadi yuddhakā hi niścayo bhavet, paśuśālāḥ vanāt samuddhṛtya rathyeṣu ānayet; kṣudrāṇi grāmāṇi samuddharet, tāni sarvāṇi śākhānagareṣu (nigameṣu) saṃyojayet. ye guptāś caiva durgāś ca deśāḥ, teṣu praveśayet; dhaninaḥ balamukhyāṃś ca sāntvayitvā punaḥ punaḥ, rājye ye pradhānāḥ senānāyakāḥ pramukhā vā senāḥ, tān sarvān atyanta-gupta-durgameṣu sthāpayet.

Bhīṣma disse: “Se a guerra foi de fato decidida, então o governante deve retirar os currais e estábulos das florestas e trazê-los para as estradas, deslocar as pequenas aldeias e incorporá-las às vilas periféricas. Deve transferir pessoas e recursos para regiões ocultas e difíceis de penetrar. Os ricos e os principais chefes do exército—e mesmo as forças principais—devem ser tranquilizados repetidas vezes e, então, posicionados em lugares extremamente secretos e naturalmente defensáveis.”

yethose who/which
ye:
Karta
TypePronoun
Rootyad
FormMasculine, Nominative, Plural
guptāḥhidden, secret
guptāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootgupta
FormMasculine, Nominative, Plural
evaindeed, just
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva
durgāḥforts/strongholds
durgāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdurga
FormMasculine, Nominative, Plural
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
deśāḥregions/places
deśāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdeśa
FormMasculine, Nominative, Plural
teṣuin/among them
teṣu:
Adhikarana
TypePronoun
Roottad
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
praveśayetshould cause to enter / should place
praveśayet:
TypeVerb
Rootpra-viś
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada, Causative sense (ṇic): 'cause to enter/place'
dhaninaḥthe wealthy (persons)
dhaninaḥ:
Karma
TypeNoun
Rootdhanin
FormMasculine, Accusative, Plural
bala-mukhyānchiefs/leaders of the army
bala-mukhyān:
Karma
TypeNoun
Rootbala-mukhya
FormMasculine, Accusative, Plural
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
sāntvayitvāhaving reassured/conciliated
sāntvayitvā:
TypeVerb
Rootsam-√tvai (sāntvayati)
FormAbsolutive (ktvā), Parasmaipada (from causative/denominative sāntvayati), having comforted/conciliated
punaḥagain
punaḥ:
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ
punaḥagain (repeatedly)
punaḥ:
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
kingdom (rājya)
V
villages (grāma)
B
branch-towns/market-towns (śākhānagara/nigama)
F
forests (vana)
R
roads/streets (rathyāḥ)
C
cattle-sheds (paśuśālāḥ)
W
wealthy citizens (dhaninaḥ)
A
army leaders and main forces (balamukhyāḥ, pramukhāḥ senāḥ)
S
secret and defensible regions (guptā durgā deśāḥ)