Shloka 12
Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)
Devanagari script
यस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशने: । न सेहे देवराजो5पि तमस्मि मनसा गत:,बिजलीकी गड़गड़ाहटके समान जिनके धनुषकी टंकारको देवराज इन्द्र भी नहीं सह सके थे, उन्हीं भीष्मके चिन्तनमें मेरा मन लगा हुआ है
Transliteration
yasya jyātalanirghoṣaṁ visphūrjitam ivāśaneḥ | na sehe devarājo 'pi tam asmi manasā gataḥ ||
Translation
Vāsudeva disse: “Minha mente está absorvida naquele Bhīṣma cujo estrondo da corda do arco—como o estalo do relâmpago de Indra—não pôde ser suportado nem mesmo pelo rei dos deuses.”
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
ज्यातलनिर्घोषम्the sound (roar) of the bowstring
ज्यातलनिर्घोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्यातलनिर्घोष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
विस्फूर्जितम्a roaring/pealing (sound)
विस्फूर्जितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्फूर्जित (कृदन्त; √स्फूर्ज्)
FormNeuter, Accusative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अशनेःof the thunderbolt / of thunder
अशनेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअशनिः (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सेहेendured/tolerated
सेहे:
TypeVerb
Root√सह्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
देवराजःthe king of the gods (Indra)
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तम्him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
गतःgone/turned (towards); absorbed
गतः:
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम्)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वासुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वासुदेव (Vāsudeva/Kṛṣṇa)भ
भीष्म (Bhīṣma)द
देवराज (Devarāja—Indra)अ
अशनिः (Aśani—Indra’s thunderbolt/lightning)ध
धनुष् (bow)ज
ज्या (bowstring)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes