Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)

निराशी: कर्मसंयुक्त: सत्त्वतश्नाप्पकल्मष: । सात्त्वतज्ञानदृष्टोडहं सत्त्वतामिति सात्त्वत:ः

nirāśīḥ karmasaṁyuktaḥ sattvataś cāpy akalmaṣaḥ | sāttvata-jñāna-dṛṣṭo 'haṁ sattvatām iti sāttvataḥ ||

(dhanañjaya! ahaṁ pūrvaṁ kadācid api sattvāc cyuto na bhūtaḥ | sattvaṁ matta eva utpannam iti manyasva | mama tat purātanaṁ sattvam asmin avatāra-kāle 'pi vidyate | sattva-kāraṇād eva ahaṁ pāpa-rahitaḥ niṣkāma-karmaṇi pravṛtto bhavāmi | bhagavat-prāpta-puruṣāṇāṁ sāttvata-jñānena (pañcarātrādi-vaiṣṇava-tantraiḥ) mama svarūpa-bodho bhavati | etaiḥ kāraṇaiḥ lokā māṁ “sāttvata” iti vadanti |)

Livre de desejo, unido à ação, e, pela virtude do sattva, sem mancha de pecado, sou conhecido pelo conhecimento Sāttvata; por isso sou chamado “Sāttvata”. Ó Dhanañjaya! Nunca me afastei do sattva. Sabe que o sattva surgiu de mim; aquela pureza antiga permanece presente mesmo nesta encarnação. Por causa do sattva, ajo sem desejo e permaneço sem culpa. Os que alcançaram o Senhor compreendem minha verdadeira natureza por meio do conhecimento Sāttvata (os ensinamentos vaiṣṇavas como o Pāñcarātra). Por essas razões, as pessoas me chamam “Sāttvata”.

निराशीःdesireless, without expectation
निराशीः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिराशी (निर् + आशा)
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मसंयुक्तःengaged in action, joined with work
कर्मसंयुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर्मसंयुक्त (कर्मन् + संयुक्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्त्वतःfrom/owing to sattva; by virtue of sattva
सत्त्वतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसत्त्व
FormAblatival adverb (tasil)
not
:
TypeIndeclinable
Root
FormNegation
आप्नोतिattains, reaches
आप्नोति:
TypeVerb
Rootआप्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
कल्मषम्sin, impurity, taint
कल्मषम्:
Karma
TypeNoun
Rootकल्मष
FormNeuter, Accusative, Singular
सात्त्वतज्ञानदृष्टःseen/known through Sāttvata-knowledge
सात्त्वतज्ञानदृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootसात्त्वतज्ञानदृष्ट (सात्त्वत-ज्ञान + दृष्ट)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्त्वताम्the state/quality of sattva
सत्त्वताम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्त्वता
FormFeminine, Accusative, Singular
इतिthus, as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
FormQuotative particle
सात्त्वतःa Sāttvata (one characterized by sattva)
सात्त्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्त्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयO Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजय:
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Vocative, Singular

तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ

D
Dhanañjaya (Arjuna)
S
Sāttvata (as a title/identity)
P
Pāñcarātra (implied as a Vaiṣṇava tantra tradition)

Educational Q&A

Purity (sattva) enables desireless action: one can remain actively engaged in karma while being free from craving and moral stain. The verse also links true understanding of the divine nature to sāttvata-jñāna—disciplined devotional knowledge—suggesting that ethical action and spiritual insight arise from the same inner clarity.

The speaker explains why he is called “Sāttvata”: he is inherently established in sattva, never deviates from it, and therefore acts without selfish desire and without sin. He further states that realized devotees comprehend his true form through Sāttvata-knowledge (associated with Vaiṣṇava traditions like the Pāñcarātra).