Shloka 29
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
Devanagari script
यो5हमज्ञानसम्मोहादज्ञया सम्प्रवृत्तवान् | ससज््याहं नि:ःसड़:ः स्थित: कालमिमं त्वहम्,“मैं जो कि आसक्तिसे सर्वथा रहित हूँ तो भी अज्ञान एवं मोहके वशीभूत होकर इतने समयतक इस आसक्तिमयी जड प्रकृतिके साथ रमता रहा
Transliteration
yo ’ham ajñāna-sammohād ajñayā sampravṛttavān | sa-sajya-ahaṁ niḥsaṅgaḥ sthitaḥ kālam imaṁ tv aham ||
Translation
Vasiṣṭha disse: “Embora eu seja, em verdade, livre de apego, ainda assim fui impelido à ação pela ignorância e pela ilusão. Assim, permanecendo interiormente desapegado, passei este longo tempo enredado com esta natureza material inerte, geradora de apego.”
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अज्ञानसम्मोहात्from delusion due to ignorance
अज्ञानसम्मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअज्ञानसम्मोह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative, Singular
अज्ञयाby ignorance / by non-knowledge
अज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootअज्ञा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
सम्प्रवृत्तवान्set forth / engaged (I did)
सम्प्रवृत्तवान्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-वृत् (धातु) / प्रवृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPerfect (periphrastic), Third, Singular, Masculine
सःthat (he/I as referred)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सज्ज्यhaving attached / being attached (as an adverbial qualifier)
सज्ज्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसञ्ज् (धातु) / सज्ज्य (कृदन्त/अव्ययभाव-रूप)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
निःसङ्गःdetached / free from attachment
निःसङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिःसङ्ग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थितःstanding / remaining
स्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (धातु) / स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast participle, Third, Singular, Masculine
कालम्time
कालम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इमम्this
इमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut / however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Characters & Entities
V
VasiṣṭhaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes