Shloka 45
Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State
Yājñavalkya–Janaka
Devanagari script
तमसा तामसान् भावान् विविधानू् प्रतिपद्यते । रजसा राजसांश्वैव सात्त्विकान् सत्त्वसंश्रयात्,वह तमोगुणसे मोह आदि नाना प्रकारके तामस भावोंको, रजोगुणसे प्रकृत्ति आदि राजस भावोंको तथा सत्त्वगुणका आश्रय लेकर प्रकाश आदि सात््विक भावोंको प्राप्त होता है
Translation
Pelo tamas, ele assume diversos estados tamásicos—torpor, ilusão e afins. Pelo rajas, assume estados rajásicos—agitação, desejo e inclinação para Prakṛti. E, apoiando-se em sattva, alcança estados sāttvicos—luz e clareza.
Word by Word
तमसाby darkness; by tamas (quality)
तमसा:
Karana
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तामसान्tamasic
तामसान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतामस
FormMasculine, Accusative, Plural
भावान्states; dispositions
भावान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Accusative, Plural
विविधान्various
विविधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिपद्यतेattains; comes to
प्रतिपद्यते:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति√पद्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
रजसाby rajas (quality)
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
राजसान्rajasic
राजसान्:
Karma
TypeAdjective
Rootराजस
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सात्त्विकान्sattvic
सात्त्विकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसात्त्विक
FormMasculine, Accusative, Plural
सत्त्वसंश्रयात्from reliance on sattva; due to taking refuge in sattva
सत्त्वसंश्रयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसत्त्व-आश्रय
FormMasculine, Ablative, Singular
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes