Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)

सांख्ये त्विदानीं कार्त्स्न्येन विधि प्रब्रूहि पृच्छते । त्रिषु लोकेषु यज्ज्ञानं सर्व तद्‌ विदितं हि ते,अब मैं सांख्यविषयक सम्पूर्ण विधि पूछ रहा हूँ। आप मुझे उसे बतानेकी कृपा करें; क्योंकि तीनों लोकोंमें जो ज्ञान है, वह सब आपको विदित है

sāṅkhye tv idānīṁ kārtsnyena vidhiṁ prabrūhi pṛcchate | triṣu lokeṣu yaj jñānaṁ sarvaṁ tad viditaṁ hi te ||

Yudhiṣṭhira disse: “Agora peço que exponhas, por inteiro, o método e a doutrina do Sāṅkhya. Explica-me, pois todo o conhecimento que existe nos três mundos é, de fato, conhecido por ti.”

सांख्येin/with regard to Sāṅkhya
सांख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसांख्य
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
इदानीम्now
इदानीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइदानीम्
कार्त्स्न्येनcompletely; in entirety
कार्त्स्न्येन:
Karana
TypeNoun
Rootकार्त्स्न्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
विधिम्method; procedure; doctrine
विधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रब्रूहिtell; explain
प्रब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पृच्छतेto (one who) asks; is asking
पृच्छते:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Plural
यत्whatever; that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
सर्वम्all; entire
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
विदितम्known
विदितम्:
TypeVerb
Rootविद्
FormPast Passive Participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेto you / of you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormSecond, Dative/Genitive, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
S
Sāṅkhya
T
three worlds (trailokya)