Shloka 48
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
क्रीडन्ति विविधाकाराश्रिक्षिपु: सुरयोषित: । रुद्रक्रोधात् प्रयत्नेन सर्वदेवै: सुरक्षितम्
Transliteration
krīḍanti vividhākārāḥ rikṣipuḥ surayoṣitaḥ | rudrakrodhāt prayatnena sarvadevaiḥ surakṣitam ||
Translation
Dakṣa disse: “As mulheres celestes, assumindo muitas formas, brincaram e depois fugiram. Ainda assim, aquele lugar permaneceu cuidadosamente guardado por todos os deuses, com grande esforço, por temor à ira de Rudra.”
Word by Word
क्रीडन्तिthey play/sport
क्रीडन्ति:
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
विविधाकाराःof various forms
विविधाकाराः:
Karta
TypeAdjective
Rootविविधाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऋक्षिपुःṚkṣipu (a proper name)
ऋक्षिपुः:
Karta
TypeNoun
Rootऋक्षिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरयोषितःcelestial women (apsarases)
सुरयोषितः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रुद्रक्रोधात्from Rudra's wrath
रुद्रक्रोधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरुद्रक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सर्वदेवैःby all the gods
सर्वदेवैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सुरक्षितम्protected/guarded
सुरक्षितम्:
TypeAdjective
Rootसुरक्षित (कृदन्त; √रक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Speaker
दक्ष उवाच
Characters & Entities
D
DakṣaR
RudraS
Sarvadevāḥ (all the gods)S
Surayoṣitaḥ (celestial women)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes