Shloka 13
Daṇḍa, Ahiṃsā, and Proportional Kingship: The Dyumatsena–Satyavān Dialogue (दण्ड-अहिंसा-विवेकः)
Devanagari script
गन्धर्वनगराकार: प्रथम सम्प्रदृश्यते । अन्वीक्ष्यमाण: कविश्नि: पुनर्गच्छत्यदर्शनम्,धर्मके विषयमें जब आलोचना की जाती है, तब पहले तो वह गन्धर्वनगरके समान दिखायी देता है; फिर विद्दानोंद्वारा विशेष रूपसे विचार करनेपर यह प्रतीत होता है कि वह अदृश्य हो गया
Translation
Disse Yudhiṣṭhira: “Quando o dharma é submetido à crítica e ao exame, a princípio ele se mostra como uma cidade dos Gandharvas, uma urbe ilusória. Mas, quando os sábios o investigam com reflexão mais profunda, parece tornar a desaparecer e regressar ao invisível.”
Word by Word
गन्धर्वनगराकारःhaving the form of a Gandharva-city (illusory city)
गन्धर्वनगराकारः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्वनगराकार
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमम्at first
प्रथमम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रथम
सम्प्रदृश्यतेis seen/appears
सम्प्रदृश्यते:
TypeVerb
Rootसम् + दृश्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal sense
अन्वीक्ष्यमाणःbeing examined/considered
अन्वीक्ष्यमाणः:
TypeAdjective
Rootअनु + ईक्ष्
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present passive participle)
कविभिःby the wise/learned
कविभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकवि
FormMasculine, Instrumental, Plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
गच्छतिgoes/returns
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
अदर्शनम्invisibility; non-appearance
अदर्शनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअदर्शन
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes