Shloka 19

राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्

Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum

Devanagari script

आत्मापि चायं न मम सर्वापि पृथिवी मम । यथा मम तथान्येषामिति पश्यन्‌ न मुहृति,“यह शरीर भी अपना नहीं है और सारी पृथ्वी भी अपनी नहीं है। यह जिस तरहसे मेरी है, उसी तरह दूसरोंकी भी है। ऐसी दृष्टि रखनेवाला पुरुष कभी मोहमें नहीं फँसता है

Transliteration

ātmāpi cāyaṃ na mama sarvāpi pṛthivī mama | yathā mama tathānyeṣām iti paśyan na muhṛti ||

Translation

Vyāsa disse: “Nem este eu (e este corpo) é ‘meu’; nem a terra inteira é ‘minha’. Vendo que tudo o que se reivindica como ‘meu’ é, do mesmo modo, também ‘dos outros’—aquele que mantém essa visão não cai na ilusão nem por um instante.”

Word by Word

आत्माself

अपिalso/even

चand

अयम्this

नnot

ममof me / mine

सर्वाentire

अपिalso/even

पृथिवीearth

ममof me / mine

यथाas/just as

ममof me / mine

तथाso/in the same way

अन्येषाम्of others

इतिthus (quotative)

पश्यन्seeing/considering

नnot

मुहूर्तम्for a moment

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

ātman (self)

pṛthivī (earth)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes