Shloka 10
कर्मविद्या-भेदः
Karma–Vidyā Distinction: Paths of Bondage and Release
Devanagari script
ततसस््तु स्वनमासाद्य वायु: सम्भवमात्मन: । अधश्नोर्ध्व च तिर्यक् च दोधवीति दिशों दश,वह बड़े जोरसे हरहराती और अपने वेगसे उत्पन्न आवाजको फैलाती हुई ऊपर-नीचे तथा इधर-उधर दसों दिशाओंमें चलने लगती है
Transliteration
tatas tu svanam āsādya vāyuḥ sambhavam ātmanaḥ | adhaś cordhvaṃ ca tiryak ca dodhavīti diśo daśa ||
Translation
Então, alcançando o seu próprio bramido—nascido de sua própria força—o vento, uivando alto, começou a arremeter e a rodopiar, movendo-se para baixo e para cima e de lado a lado, varrendo as dez direções.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Formअव्यय
स्वनम्sound, noise
स्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आसाद्यhaving reached/attained
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ√सद्
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वकालिक क्रिया
वायुःwind
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्भवम्origin, arising, production
सम्भवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आत्मनःof itself/its own
आत्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अधःdownwards, below
अधः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअधः
Formअव्यय
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
ऊर्ध्वम्upwards, above
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
Formअव्यय (दिशावाचक-क्रियाविशेषण)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
तिर्यक्sideways, across
तिर्यक्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक्
Formअव्यय (दिशावाचक-क्रियाविशेषण)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
दोधवीतिshakes/moves about, rushes
दोधवीति:
TypeVerb
Rootदुधू (दोधू) / √धू (कम्पने) (धातु-आधारित रूप)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन (परस्मैपद)
दिशःdirections
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक: दिशा/दिश्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशten
दश:
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्यावाचक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषण; (दिशः इति पदस्य विशेषणम्)
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
व
वायु (Wind)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes