Shloka 3
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
Devanagari script
भीष्म उवाच अध्यात्ममिति मां पार्थ यदेतदनुपृच्छसि । तद् व्याख्यास्यामि ते तात श्रेयस्करतमं सुखम्,भीष्मजीने कहा--तात! कुन्तीनन्दन! तुम जिस अध्यात्मज्ञानके विषयमें पूछ रहे हो, उसकी व्याख्या मैं तुम्हारे लिये करता हूँ; वह परम कल्याणकारी और सुखस्वरूप है
Translation
Bhishma disse: “Meu filho, ó descendente de Prithā! Já que perguntas por esse conhecimento chamado adhyātma, eu o explicarei para ti. Ele é o mais benfazejo de todos e é, em si, da natureza da bem-aventurança.”
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अध्यात्मम्the spiritual self / adhyatma
अध्यात्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्यात्म
FormNeuter, Accusative, Singular
इतिthus; as (quoted)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Accusative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुपृच्छसिyou ask (further) about; you inquire
अनुपृच्छसि:
TypeVerb
Rootअनु-प्रच्छ्
FormPresent, Indicative, 2nd, Singular, Parasmaipada
तत्that (topic)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
व्याख्यास्यामिI shall explain
व्याख्यास्यामि:
TypeVerb
Rootवि-आ-ख्या
FormFuture (Simple future), 1st, Singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormCommon, Dative, Singular
तातO dear one / son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रेयस्करतमम्most beneficial
श्रेयस्करतमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेयस्-कर-तम (श्रेयस्कर + तम)
FormNeuter, Accusative, Singular, Superlative
सुखम्happiness; bliss
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes