Shloka 16
जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः
The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit
अपि चात्र माल्याभरणवत्त्रा भ्यड्डनित्योप भोग- नृत्यगीतवादित्रश्नुतिसुखनयनाभिरामदर्शनानां प्राप्तिर्भ- क्ष्यभोज्यलेह्पेयचोष्याणाम भ्यवहार्याणां विविधाना-मुपभोग: । स्वविहारसंतोष: कामसुखा-वाप्तिरिति,इसके सिवा इस गृहस्थ-आश्रममें फूलोंकी माला, नाना प्रकारके आभूषण, वस्त्र, अंगराग (तेल-उबटन), नित्य उपभोगकी वस्तु, नृत्य, गीत, वाद्य, श्रवणसुखद शब्द और नयनाभिराम रूपके दर्शनकी भी प्राप्ति होती है। भक्ष्य, भोज्य, लेह, पेय और चोष्यरूप नानाप्रकारके भोजनसम्बन्धी पदार्थ खाने-पीनेको भी मिलते हैं। अपने उद्यानमें घूमने- फिरनेका आनन्द प्राप्त होता है और कामसुखकी भी उपलब्धि होती है
bharadvāja uvāca | api cātra mālyābharaṇa-vastrāṅga-rāgā nityopabhoga-nṛtya-gīta-vāditra-śruti-sukha-nayanābhirāma-darśanānāṃ prāptir bhakṣya-bhojya-lehya-peya-coṣyāṇām abhyavahāryāṇāṃ vividhānām upabhogaḥ | sva-vihāra-santoṣaḥ kāma-sukhāvāptir iti |
Bharadvāja disse: Além disso, no estágio do chefe de família obtém-se acesso a guirlandas de flores, variados ornamentos, belas vestes e unguentos perfumados; aos prazeres diários como dança, canto e instrumentos musicais; a sons agradáveis ao ouvido e a visões deleitosas aos olhos. Também se desfrutam muitos tipos de consumíveis—alimentos para mastigar e comer, para lamber, para beber e para sugar. Há a satisfação de passear nos próprios jardins, e também a obtenção do prazer sensual.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse catalogs the comforts and sensory attractions available in the gṛhastha-āśrama—luxury, entertainment, rich foods, and sexual pleasure—implicitly highlighting why discipline and dharma are necessary: these legitimate enjoyments can also become sources of attachment if pursued without restraint.
In Śānti Parva’s discourse on conduct and life-stages, Bharadvāja is describing the householder’s mode of life, emphasizing the readily available pleasures and amenities that characterize domestic prosperity.