Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
पा िनलिमी न ता ब्रह्ममूलाक्षयाव्यया । सा नाम धर्मतन्त्रपरायणा
bhāradvāja uvāca | yā sṛṣṭir ādi-deva-brahmaṇo manasa utpannā, yasyā mūlaṃ kevalaṃ brahmā eva, yā cākṣayāvikāriṇī dharma-tantra-parāyaṇā ca, sā mānasī sṛṣṭir iti kathyate |
Bharadvāja disse: “A criação que primeiro surgiu da mente do deus primordial Brahmā—cuja única raiz é o próprio Brahmā, e que é imperecível, imutável e devotada à ordem do dharma—é por isso chamada de criação ‘mental’ (mānasī). O sentido é que um mundo alicerçado no dharma pode originar-se não da geração física, mas da intenção pura e do decreto do criador; e seu caráter ético é definido por sua orientação inabalável para o dharma.”
भरद्वाज उवाच
The verse defines ‘mānasī sṛṣṭi’ as creation arising from Brahmā’s mind—imperishable and unchanging because it is rooted in the creator’s ordinance—and emphasizes that its defining feature is steadfast alignment with dharma (dharma-tantra-parāyaṇā).
Bharadvāja is explaining a classification of creation, identifying a specific type—mind-born creation—by its origin (Brahmā’s mind), its ultimate source (Brahmā alone), and its ethical orientation (devotion to dharma).