मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169
ये च दोषसमायुक्ता नराः प्रोक्ता मयानघ
bhīṣma uvāca | ye ca doṣa-samāyuktā narāḥ proktā mayānagha, niṣpāpa nareśa! teṣāṃ sarveṣām adhamo bhavati kṛtaghnaḥ | sa mitra-vadhyam api karoti | tādṛśān durācārān narādhamān dūrata eva tyajet | eṣa sarveṣāṃ niścayaḥ |
Bhishma disse: “Ó rei sem mácula, entre todos os homens que descrevi como manchados por faltas, o mais vil é o ingrato. Tal pessoa pode chegar até a matar os próprios amigos. Por isso, esses homens abjetos, de conduta corrompida, devem ser abandonados à distância. Esta é a convicção assentada de todos.”
भीष्म उवाच
Gratitude is a foundational virtue in dharma; ingratitude (kṛtaghnatā) marks the lowest character because it can drive a person to betray and even destroy benefactors and friends. Such people should be avoided decisively.
In Bhishma’s instruction to the king during the Śānti Parva, he classifies moral faults and singles out the ungrateful person as the worst, advising the ruler to keep distance from such corrupt individuals for personal and social safety.