Shloka 72
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
परिधायोर्ध्ववालं तु पात्रमादाय मृन्मयम् । चरेत् सप्तगृहा न्नित्यं स्वकर्म परिकीर्तयन्,गोवध करनेवाला पापी उस गायकी एूँछको इस प्रकार धारण करे कि उसका बाल ऊपरकी ओर रहे। फिर मिट्टीका पात्र हाथमें लेकर प्रतिदिन सात घरोंमें भिक्षा माँगे और अपने पापकर्मकी बात कहकर लोगोंको सुनाता रहे। उन्हीं सात घरोंकी भिक्षामें जो अन्न मिल जाय, वही खाकर रहे। ऐसा करनेसे वह बारह दिनोंमें शुद्ध हो जाता है। यदि पाप अधिक हो तो एक वर्षतक उस व्रतका अनुष्ठान करे, जिससे वह अपने पापको नष्ट कर देता है
paridhāyordhvavālaṃ tu pātram ādāya mṛṇmayam | caret saptagṛhān nityaṃ svakarma parikīrtayan ||
Disse Bhishma: «Que o pecador que matou uma vaca use os pelos da cauda da vaca de modo que fiquem voltados para cima. Com uma tigela de barro na mão, deve ir diariamente mendigar a sete casas, declarando abertamente o seu ato pecaminoso. Do alimento obtido nessas sete casas, só disso deve viver. Por tal conduta, purifica-se em doze dias; e, se o pecado for mais grave, deve observar esse voto por um ano, pelo qual destrói o seu pecado.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Atonement is not merely ritual: it requires humility, restraint, and public acknowledgment of wrongdoing. The penance combines visible signs of contrition, limited sustenance, and confession, aiming at moral reform and purification.
In Bhishma’s instruction on dharma and expiations, he prescribes a specific prāyaścitta for the grave sin of cow-slaughter: wearing a sign of penance, begging from seven houses with an earthen bowl while confessing the deed, living only on that alms-food, and continuing for twelve days (or up to a year for greater guilt).