Bhīmasena’s Counsel on Grief, Inner Conflict, and the Duty of Kingship (भीमसेन-उपदेशः)
सत्वं न दुःखी दुःखस्य न सुखी च सुखस्य वा । न दुःखी सुखजातस्य न सुखी दुःखजस्य वा
sattvaṁ na duḥkhī duḥkhasya na sukhī ca sukhasya vā | na duḥkhī sukhajātasya na sukhī duḥkhajasya vā ||
Disse Vaiśaṃpāyana: “Ele não é dos que se afligem com a dor, nem dos que se exaltam com a felicidade; não se detém, na aflição, em prazeres, nem, no prazer, em aflições. Tal equanimidade —recusando-se a ser levado pela alternância da fortuna— marca um caráter disciplinado e aponta para o ideal ético da firmeza diante das voltas do destino.”
वैशम्पायन उवाच
The verse praises mental steadiness: a disciplined person is not swept away by sorrow or happiness and does not obsess over the opposite state. This points to an ethical ideal for rulers and householders alike—self-mastery and balance amid changing circumstances.
Within the Śānti Parva’s instruction on royal duty (rājadharma), the narrator Vaiśaṃpāyana reports a characterization of an exemplary temperament—someone who remains even-minded through pleasure and pain—framing the moral tone of counsel given in this section.