Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
“जो संदेह करने योग्य न हो, ऐसे व्यक्तिपर भी संदेह करे--उसकी ओरसे चौकजन्ना रहे और जिससे भयकी आशंका हो, उसकी ओरसे तो सदा सब प्रकारसे सावधान रहे ही; क्योंकि जिसकी ओरसे भयकी आशंका नहीं है, उसकी ओरसे यदि भय उत्पन्न होता है तो वह जड़मूलसहित नष्ट कर देता है ।।
bhīṣma uvāca — yo saṁdeha-karaṇīyo na bhavati, tasminn api saṁdehaṁ kuryāt; tasya pakṣāt pramādaṁ na kuryāt. yaś ca bhaya-śaṅkyaḥ, tasya pakṣāt tu sadā sarvathāiva sāvadhāno bhavet; yataḥ yasmād abhaya-śaṅkyāt api yadi bhayaṁ jāyate, tat sa mūlena saha vinaśyati. avadhānena maunena kāṣāyeṇa jaṭājinaiḥ | viśvāsayitvā dveṣyāram avalumpet yathā vṛkaḥ ||
Bhishma disse: Mesmo diante de alguém que não parece digno de suspeita, deve-se manter a vigilância e não cair em descuido. E diante de quem é provável que venha o perigo, é preciso estar sempre atento de todas as maneiras; pois, se o medo surge de um lado tido por inofensivo, pode destruir um homem por completo, pela raiz. Com cauteloso autocontrole—pelo voto de silêncio, pelas vestes cor de açafrão, pelos cabelos emaranhados (jaṭā) e pela pele de veado—pode-se primeiro conquistar a confiança do inimigo; e, uma vez firmada essa confiança, abatê-lo no momento oportuno como um lobo faminto.
भीष्म उवाच
Bhishma teaches uncompromising vigilance: do not become careless even with those who seem harmless, because unexpected danger can be ruinous. He also highlights a hard-edged nīti principle—enemies may use the appearance of ascetic virtue to gain trust and then attack—so a ruler or householder must guard against deceptive displays.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma/nīti, Bhishma warns Yudhiṣṭhira about political and personal security. He describes a tactic of feigned renunciation (silence and ascetic dress) used to win confidence, followed by a sudden assault, likened to a hungry wolf pouncing on prey.