Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
दुष्टामात्यसहायस्य च्युतमन्त्रस्य सर्वतः । राज्यात् प्रच्यवमानस्य गतिमग्ग्रामपश्यत:
duṣṭāmātyasahāyasya cyutamantrasya sarvataḥ | rājyāt pracyavamānasya gatim aggrām apaśyataḥ ||
Yudhiṣṭhira disse: “Quando um rei é amparado por ministros perversos, quando seu conselho e sua política caem em desordem por todos os lados, e quando ele vai escorregando para fora do seu reino, já não enxerga o caminho adiante—não consegue discernir a via da segurança nem o rumo de ação legítimo.”
युधिछिर उवाच
A ruler’s stability depends on righteous advisers and sound counsel; when ministers are corrupt and policy collapses, the king loses clear direction and the kingdom inevitably declines. Ethical governance requires integrity in counsel and disciplined statecraft.
In the Śānti Parva’s discussion of rājadharma, Yudhiṣṭhira frames a political-ethical problem: a king, undermined by wicked ministers and failed counsel, is being driven from sovereignty and becomes unable to perceive a viable path forward.