Next Verse

Shloka 1

Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies

Gaṇa-nīti

/ ऑपन-- माल बक। अति <-छऋज>आ सप्ताधिकशततमो< ध्याय: गणततन्त्र राज्यका वर्णन और उसकी नीति युधिछिर उवाच ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप । धर्मवृत्तं च वित्तं च वृत््युपाया: फलानि च

yudhiṣṭhira uvāca | brāhmaṇa-kṣatriya-viśāṁ śūdrāṇāṁ ca parantapa | dharma-vṛttaṁ ca vittaṁ ca vṛtty-upāyāḥ phalāni ca ||

Yudhiṣṭhira disse: “Ó Parantapa, explicaste a conduta alicerçada no dharma dos brāhmaṇas, kṣatriyas, vaiśyas e śūdras—bem como a riqueza, os meios de subsistência e os frutos que nascem da prática reta. Também, de acordo com os costumes locais e com os śāstras, expuseste de modo conciso matérias condizentes com o dharma: os recursos e o tesouro dos reis e como são acumulados, a vitória sobre os inimigos, as qualidades e o proceder adequado dos ministros, o progresso do povo, a aplicação das seis medidas da política (como aliança e hostilidade), a disciplina do exército, o reconhecimento dos perversos, os sinais dos virtuosos e a avaliação correta dos que são iguais, inferiores ou superiores—junto com a orientação de como um rei em ascensão deve conduzir-se para manter satisfeitas as fileiras intermediárias e por que os fracos devem ser acolhidos sob proteção e ter seu sustento assegurado.”

युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
ब्राह्मणof Brahmins
ब्राह्मण:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Plural
क्षत्रियof Kshatriyas
क्षत्रिय:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
विशाम्of Vaishyas (the people/vis)
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormMasculine, Genitive, Plural
शूद्राणाम्of Shudras
शूद्राणाम्:
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मवृत्तम्righteous conduct (duty-based practice)
धर्मवृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वित्तम्wealth
वित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वृत्त्युपायाःmeans of livelihood
वृत्त्युपायाः:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त्युपाय
FormMasculine, Accusative, Plural
फलानिfruits/results
फलानि:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

युधिछिर उवाच

युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
परंतप (Parantapa—honorific addressee)
ब्राह्मण (Brāhmaṇas)
क्षत्रिय (Kṣatriyas)
वैश्य/विशः (Vaiśyas/Viś)
शूद्र (Śūdras)
राजा/राजानः (Kings)
कोश (Treasury)
मन्त्री (Minister)
सेना (Army)
शत्रु (Enemy)
सत्पुरुष (Virtuous persons)
दुष्ट (Wicked persons)

Educational Q&A

The verse frames rāja-dharma as comprehensive: ethical conduct across social classes, economic foundations (wealth and treasury), competent counsel, diplomacy, military discipline, and the king’s duty to protect and provide for the vulnerable—all grounded in śāstra and appropriate local custom.

Yudhiṣṭhira addresses his teacher (honorifically ‘Parantapa’) and summarizes the wide range of governance topics already explained—varna duties, livelihood, treasury, ministers, diplomacy, and social welfare—setting up a continuation or deepening of instruction on kingship and policy.