Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
कोशक्षये त्वमित्राणां वशं कौसल्य गच्छति । उभयत्र प्रयुक्तस्य धर्मेणाधर्म एव च
kośakṣaye tv amitrāṇāṁ vaśaṁ kauśalya gacchati | ubhayatra prayuktasya dharmeṇādharm eva ca |
Bhishma disse: “Quando o tesouro se esgota, ó Kaushalya, um rei inevitavelmente cai sob o controle de seus inimigos. Pois o governante que se ocupa continuamente de ambos os lados—ora no dharma, ora no adharma—tem sua riqueza certamente drenada; e, uma vez vazios os cofres, sua independência desaba e ele se torna vulnerável às forças hostis.”
भीष्म उवाच
A king’s strength rests on a well-maintained treasury; reckless conduct—whether justified as dharma or driven by adharma—can drain resources, and once the treasury is depleted the ruler loses autonomy and becomes subject to enemies.
In the Shanti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises a Kosala ruler (addressed as Kauśalya) about practical governance: financial depletion leads directly to political vulnerability and enemy domination.