Shloka 40
Jaitrya-nimitta: Signs of Prospective Victory and the Priority of Conciliation (जयलक्षण-निमित्त तथा सान्त्व-प्रधान नीति)
Devanagari script
विश्वासं चात्र गच्छन्ति सर्वभूतानि भारत । विश्वस्त: शक््यते भोक्तुं यथाकाममुपस्थित:,भरतनन्दन! उसके ऊपर सब प्राणी विश्वास करने लगते हैं। विश्वासपात्र हो जानेपर वह सबके निकट रहकर इच्छानुसार सारे राष्ट्रका उपभोग कर सकता है
Translation
Bhīṣma disse: “Ó descendente de Bharata! Todos os seres passarão a confiar nele. E, tendo-se tornado digno de confiança, poderá permanecer junto de todos e, conforme o seu querer, governar e fruir de todo o reino.”
Word by Word
विश्वासम्trust, confidence
विश्वासम्:
Karma
TypeNoun
Rootविश्वास
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
गच्छन्तिgo, come to (i.e., place trust)
गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
सर्वभूतानिall beings/creatures
सर्वभूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
विश्वस्तःtrusted; one in whom trust is placed
विश्वस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootविश्वस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्यतेis able; can be done/possible
शक्यते:
TypeVerb
Rootशक्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Passive (Karmani)
भोक्तुम्to enjoy, to partake
भोक्तुम्:
TypeVerb
Rootभुज्
FormInfinitive (Tumun)
यथाकामम्as desired; at will
यथाकामम्:
TypeIndeclinable
Rootयथा + काम
उपस्थितःpresent; staying near/at hand
उपस्थितः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउपस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतनन्दनO delight of Bharata (descendant of Bharata)
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरत-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes